Πριν από τη μελωδία ή την αρμονία, οι περισσότεροι ανταποκρινόμαστε στη μουσική με ένα πάτημα του ποδιού, ένα νεύμα ή ένα χέρι πάνω στο τραπέζι. Αυτό το ένστικτο είναι το σημείο εκκίνησης. Δεν χρειάζεται να μετράτε μέτρα ή να γνωρίζετε το μέτρο. Χρειάζεστε ένα μολύβι, ένα κομμάτι χαρτί και ένα κομμάτι με ρυθμό που μπορείτε να νιώσετε.
Τρεις λέξεις θα βοηθήσουν. Ο παλμός είναι το σταθερό μέτρημα κάτω από τη μουσική, αυτό που χτυπάτε με το χέρι. Οι τονικές έμφασεις είναι τα χτυπήματα που έχουν περισσότερο βάρος. Οι παύσεις είναι σιωπές, σύντομες ή μακρές. Μια τέταρτη λέξη, η συγκοπή, περιγράφει έμφαση που πέφτει ανάμεσα στους αναμενόμενους παλμούς, την ασταθή ώθηση που ακούτε στην τζαζ, στο φανκ και σε μεγάλο μέρος της ποπ.
Η επίδειξη παρακάτω προχωρά σε αυτές τις ιδέες μία κάθε φορά. Αφιερώστε μερικά λεπτά σε κάθε βήμα και χρησιμοποιήστε μια καινούργια λωρίδα χαρτιού για κάθε ένα, ώστε να μπορείτε να τα συγκρίνετε αργότερα.
Επίδειξη δημιουργίας σημαδιών βήμα προς βήμα
Χτυπήστε τον παλμό για τριάντα δευτερόλεπτα
Κρατήστε το μολύβι χαλαρά και αφήστε το να πέφτει μία φορά ανά χτύπημα, κινούμενοι αργά από αριστερά προς τα δεξιά σαν να γράφετε. Μην κοιτάτε το χαρτί τα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα. Όταν κοιτάξετε, θα δείτε μια μικρή καταγραφή της ακρόασής σας: ίσως ομοιόμορφη, ίσως πιο πυκνή καθώς ενθουσιαζόσασταν. Και τα δύο είναι ειλικρινή.
Δώστε βάρος στις τονικές έμφασεις
Παίξτε ξανά το ίδιο απόσπασμα. Αυτή τη φορά πιέστε πιο δυνατά, ή φαρδύνετε το σημάδι, στα χτυπήματα που νιώθετε ως πιο δυνατά. Στη χορευτική μουσική το πρώτο χτύπημα κάθε ομάδας των τεσσάρων είναι συνήθως το πιο έντονο· στο βαλς είναι ένα στα τρία. Θα βρείτε την ομαδοποίηση από το αίσθημα. Η λωρίδα σας δείχνει τώρα ένα μοτίβο μεγάλων και μικρών σημαδιών, την αρχή ενός οπτικού μέτρου.
- Βαριά τελεία σε κάθε πρώτο χτύπημα.
- Ελαφρύτερες πινελιές στα χτυπήματα δύο έως τέσσερα.
- Το κενό μεγαλώνει εκεί όπου ο τυμπανιστής κρατήθηκε πίσω.
Αφήστε χώρο για τις παύσεις
Βρείτε ένα απόσπασμα όπου η μουσική σταματά, έστω και για λίγο. Κρατήστε το χέρι σας να κινείται πάνω στη σελίδα με την ίδια ταχύτητα, αλλά μην ακουμπάτε το χαρτί. Το λευκό χαρτί γίνεται σιωπή. Οι συνθέτες σκέφτονται προσεκτικά τις παύσεις· οι εικαστικοί αποκαλούν το αντίστοιχο αρνητικό χώρο. Προσέξτε πώς ένα κενό αλλάζει το συναίσθημα των σημαδιών εκατέρωθέν του.
Αλλάξτε εργαλείο για τη συγκοπή
Κρατήστε το στενό πινέλο στο άλλο χέρι. Συνεχίστε να χτυπάτε τον παλμό με το μολύβι και χρησιμοποιήστε το πινέλο μόνο για τις ώθησεις εκτός χτυπήματος: το ταμπούρο που πέφτει λίγο αργά, την κιθάρα που προχωρά μπροστά. Δύο εργαλεία, δύο στρώσεις χρόνου. Αν αυτό σας φαίνεται αδέξιο, σημαίνει ότι λειτουργεί: η συγκοπή προορίζεται να ταράξει το σταθερό μέτρημα.
Συγκρίνετε τις λωρίδες
Βάλτε τις τέσσερις λωρίδες δίπλα δίπλα. Ποια σας φαίνεται πιο κοντά στο κομμάτι; Ποια σας εξέπληξε; Κρατήστε τις· θα γίνουν το στρώμα ρυθμού του πολυστρωματικού έργου σας.
Καλλιτέχνες που έκαναν τον ρυθμό ορατό
Το Broadway Boogie Woogie του Piet Mondrian (1942–43), που βρίσκεται σήμερα στο Museum of Modern Art στη Νέα Υόρκη, μεταφέρει το αναπηδών αριστερό χέρι του πιάνου boogie-woogie και το πλέγμα του Μανχάταν σε μικρά τετράγωνα κίτρινου, κόκκινου και γκρι που φαίνεται να παλλονται κατά μήκος των γραμμών τους. Ο Mondrian λάτρευε τον χορό, και ο πίνακας συχνά διαβάζεται ως μια πόλη που ακούγεται μέσα από την τζαζ, αν και αυτή η ερμηνεία ανήκει στους θεατές όσο και σε εκείνον.
Το Amorpha, Fugue in Two Colours του František Kupka (1912), που ανήκει στην Εθνική Πινακοθήκη της Πράγας, δανείστηκε μια μουσική μορφή για να οργανώσει διαπλεκόμενες καμπύλες. Ο animator Norman McLaren πήγε ακόμη παραπέρα στο Synchromy (1971), που φτιάχτηκε για το National Film Board of Canada, όπου τα σχήματα που εκτυπώνονται στην περιοχή του ηχητικού κομματιού της ταινίας είναι κυριολεκτικά αυτό που ακούτε.
Κανένας από αυτούς τους καλλιτέχνες δεν σας προσφέρει έναν κώδικα για να ακολουθήσετε. Δείχνουν ένα φάσμα απαντήσεων, το καθένα διαμορφωμένο από ένα συγκεκριμένο αυτί και χέρι.
Αντανάκλαση: έγιναν πιο γρήγορα τα σημάδια σας;
Πολλοί άνθρωποι επιταχύνουν ασυναίσθητα καθώς χτίζεται η μουσική. Αυτή η παρέκκλιση είναι πληροφορία για το πώς σας έκανε να νιώσετε το κομμάτι, και αξίζει να την κρατήσετε αντί να τη διορθώσετε.
Αντανάκλαση: πώς θα έμοιαζε ένα πιο αργό κομμάτι;
Δοκιμάστε την ίδια άσκηση με κάτι χωρίς σαφή παλμό, όπως ένα ντρόουν ή ένα ambient κομμάτι. Ίσως φτιάξετε μακρύτερα, πιο απαλά σημάδια, ή κανένα. Και τα δύο είναι έγκυρες μεταφράσεις.